M.Murat Naki

Meme Kanseri

Meme kanserinin nedeni nedir?

Meme kanserinin ana nedeni bilinmiyor. Meme kanserinin gelişmesin­de riskleri arttıran birçok faktör vardır. Bunlar arasında ileri yaş, pro­liferatif meme hastalıkları, diğer taraf meme kanseri varlığı ya da rahim kanseri, radyasyon, erken adet başlangıcı, geç menopoz, doğurmamış olmak ve şişmanlık sayılabilir. Üç ana neden olarak BRCA1 ve BRCA2 genlerindeki mutasyonlar gibi genetik faktörler, östrojen fazlalığı gibi hormonal etkiler ve daha ön­ce listelenen yaşam şekli / çevre faktörleridir.

Yeni tanı almış bir meme kanserinde optimal tedavi nedir?

Meme kanseri, kadınlarda en sık tanı alan kanserlerden biridir. Tıbbi, cerrahi ya da ışın tedavisi yolunun da olduğu farklı şekillerde teda­vi edilebilir. Tedavi protokollerinin çoğu meme kanserinin tipi, derece­si (grade) ve evresi, kanserdeki hormon aktivitesi, hastanın öz ve soygeçmişi, hastanın tercihi ve konfor düzeyine göre belirlenir.

Meme kanseri tedavisinde genellikle hangi ışın tedavisi tipleri uygulanmaktadır?

Geleneksel olarak ışın tedavisi ameliyattan 2-3 hafta sonra başlan­makta ve haftada 5 gün olacak şekilde 5-7 hafta sürmektedir. İkincil tümör oluşumu, kolda ödem, alttaki kemik yapının kırıkları ve de­ri renk bozuklukları tedavi komplikasyonlarındandır.

İnce iğne aspirasyonu nedir ve en sık ne zaman kullanılır?

ince iğne aspirasyonu (FNA=fine needle aspiration) hem tanısal hem de tedavi edebilen bir tekniktir, ince bir iğnenin sabitleştirilmiş kitle­nin içine iletilmesi ile uygulanır. Sıvı alabilmek için çok sayıda geçiş ya­pılabileceğinden lokal anestezi uygulanması kaçınılmazdır.

Mamografik tarama nasıl başlanmalı ve nasıl sürdürülmelidir?

Mamografi memenin radyografik bir incelemesidir. İlk mamografi başlangıç olarak 40 yaşındaki her kadında alınmalı ve 50 yaşına kadar her 1-2 yılda bir tekrarlanmalıdır. 50 yaşından sonra ise yılda bir mamografi yapılmalıdır. Genç yaşlarda meme daha yoğun olacağı için ultrasonografi genç yaşlarda daha fazla tercih edilmektedir.

Mamografilerde saptanan kitlelerin %70'i iyi huyludur. Mamografilerde saptanan kitlelerin kimi karakteristikleri kanser için daha fazla şüphe uyandırır. Unutulmaması gereken meme kanserlerinin %15'ten fazlası mamografide görülemezler. Her şeye rağmen mamografi iyi bir tarama yöntemidir. Negatif bulgular kanserin olmadığını göstermez. Eğer klinik şüphe radyografik bulgu­lar ile çelişiyorsa açık biopsi önerilmelidir.

İncelemenin daha iyi yapılabilmesi için şimdi mamografilerde diji­tal değerlendirme yapılmaktadır. Bu da daha zor değerlendirilen yo­ğun memelerin incelenebilmesine olanak sağlamaktadır.

Mamografi ile değerlendirilemeyen durumlarda memede MRG (Manyetik Rezonans Görüntüleme) kul­lanılmıştır. MRG, henüz, tarama yöntemi seviyesinde bir uygulama değildir, ancak vücut pozisyonu nedeniyle ya da meme yoğunluğu fazla­lığı nedeniyle ya da hastalık süreci nedeniyle mamografisi zor değer­lendirilen olgularda sıklıkla kullanılmaktadır.

KAYNAKLAR

  1. Copeland LJ, et al. Breast disease. In Copeland LJ, ed, Textbook of Gyne­cology. Philadelphia: W. B. Saunders 2000:1107-1150.
  2. Cotran RS, Kumar V, Collins T, et al. The Female Breast. In Cotran RS, et al, eds. Robbins Pathologie Basis of Disease, Sixth Edition. Philadelphia: W. B. Saunders 1999:1093-1115.
  3. Lambrou N, Morse A, Wallach E, et al. Breast Diseases. In Lambrou et al, eds. The Johns Hopkins Manual of Gynecology and Obstetrics. Philadel­phia: Lippincott, Williams and Wilkins 1999:234-243.
  4. Mycek M, Harvery R, Champe P, et al. Steroid Hormones. In Brenner GM and Stevens C, eds. Pharmacology, Second Edition. Philadelphia: Lippin­cott, Williams, and Wilkins 1997:263-278.