İdrar Kaçırma Tipleri, Nedenleri ve Tedavi Şekli?

Gerçek stres tipinde idrar kaçırma

Gerçek stres tipinde idrar kaçırmada aktivite ve ıkınma sonrası ani olarak az miktarda idrar kaçağı olur. İdrar kaçırmanın en yaygın tipidir.

Nedenleri

İstirahatte idrar borusu içindeki basınç normal olarak karın içi basınç­tan daha yüksektir, böylece idrar tutma sağlanmaktadır. Mesane ve idrar borusu bileşkesi iyi desteklendiği sürece, idrar kesesi içindeki basınçta artışa neden olan herhangi bir karın içi basınç artışı, idrar borusunun iç kasına da geçmiş olacağından idrar tutma sağlanacaktır.

Destek kaybı olduğunda, idrar borusunun iç kası organları koruyan diyaframın altına inecektir, idrar borusunun iç kası basıncı karın içi ba­sınçta artışlarla kolaylıkla aşılacak ve gerçek stres tipinde idrar kaçırmaya yol açacaktır. İdrar borusunda des­tek kaybı olmadan gerçek stres tipinde idrar kaçırmaya yol açan bir başka mekanizma intrinsik üretral yetmezlik denen bir durumdur, intrinsik üretral yetmezlik, pelvik taban gevşekli­ğine veya sinir hasarlarına yol açan pelvik veya mesane boy­nu cerrahisi ve vajinal doğumu takip eden kötü iyileşme ile ilişkilidir.

Değerlendirme

İdrar kaçırmanın doğasını belirlemek için detaylı bir öykü elde edilmelidir, işeme ve kaçırma günlüğü edinilmelidir. Detaylı bir fizik muayenede organ sarkması ve vajinal dokunun sağlığına dikkat edilmelidir. Gösterilebilir idrar kaçağı is­temli ıkınma ve öksürme ile çoğu kez izlenir.

Q-tip test: Pamuklu çubuk idrar borusuna yerleştirilir. Hasta­nın ıkınması söylenir. Eğer yataya göre açı değişikliği 30 derece­den fazla ise idrar borusunu desteğinin kötü olduğu anlaşılır.

Ürodinamik sistometri: İşeme sonrası hacim, mesane kapasitesi, detrusör kasılmaları, kaçak miktarı ve ölçülenlerin eşik de­ğerlerini belirleyen çok kanallı testtir. İdrar kaçırmanın gerçek doğası hakkında daha fazla bilgi vermektedir.

Yetişememe Tipinde İdrar Kaçırma

Yetişememe tipinde idrar kaçırma istemsiz mesane kası kasılma­larıyla ilişkili idrar kaçırmadır. Sıklıkla güçlü bir idrar yapma isteğini ta­kiben kaçırma ile birliktelik gösterir. Geceleri idrar kaçırma bir diğer yaygın birlikte­liktir. Yetişememe tipinde idrar kaçırma kadınlarda erkeklere göre iki kat daha yaygındır. Her ne ka­dar yaşla ilişkili olmasa da uyku bozuklukları, diyabet ve kronik öksü­rük gibi yaşla ilişkili durumlara bağlı artış gösterebilmektedir.

Nedenleri

Yetişememe tipinde idrar kaçırma mesane kasında hiperrefleksi veya dayanaksızlığı sonucudur. Mesane kası kasılmaları kendliğinden veya ıkınma, egzersiz veya akan su sesini duy­ma ile uyarılabilir. Yetişememe tipinde idrar kaçırma sıklıkla altta yatan sistit, nörolojik hastalık veya hasar, tümör veya çıkım darlığı gibi tanı konulması gere­ken lezyon ya da durumlarla ilişkilidir. Gerçek stres tipinde idrar kaçırmanın aksine ıkınmayı takiben idrar kaçırma çoğu kez birkaç dakika geciktirilebilir.

Değerlendirme

Öykü çoğu kez yetişememe tipinde idrar kaçırmayı diğer tiplerden ayırt eder. Fizik muayene genellikle başka anormallikler olmadığını ortaya koyar.

Ürodinamik sistometri genellikle mesane doluşuna yanıt olarak normal işeme hacminden önce olan mesane kas kasılmalarını ortaya koyar.

Taşma Tipinde İdrar Kaçırma

Taşma kaçırması, aşırı gerilmiş mesaneden mesane içi basıncın idrar borusu basıncını geçmesiyle idrar kaçışı olmasıdır.

Nedenleri

Taşma kaçırması, genellikle diyabet ile ilişkili alt motor sinir bo­zuklukları ve sinir hasarından kaynaklanan mesane problemleri nede­niyledir. Epidural ve spinal anestetikler ve bazı anestetik ilaçlar nihai taşma tipinde idrar kaçırmalı çok dolmaya neden olurlar.

Değerlendirme

Öykü diyabet veya diğer nörolojik durum hikâyesi ile ilişkili devam­lı kaçağı ortaya koyar. Fizik muayene aşırı şişmiş mesaneyi saptayabilir.

Ürodinamik sistometri yüksek rezidüel hacimli artmış mesane ka­pasitesi ve mesane doluşunda azalmış duyumsama ile kötü kas kasılmasını ortaya koyar.

Tedavi

Tedavide kullanılan ilaçlar mesane kas kasılmasını uyaracaktır. Aralıklı kendi kendine kateterizasyon da kullanılabilir.

Karışık Tipte İdrar Kaçırma

Bazı hastalar hem gerçek tipte idrar kaçırma hem de yetişememe tipinde idrar kaçırma klinik resmini göstermektedir. Bu durum karışık tipte idrar kaçırma olarak adlandırılmaktadır. Ürodinamik test tanı konulmasında yardımcı olacaktır. Tedavi davranış değişiklik­leri, pelvik kas egzersizleri ve antikolinerjik ilaçları içermektedir.